TGSA

Araba Alirken Nelere Dikkat Etmek Lazim - Ozgur Yavuzcetin

Oncelikle ogrenci olarak sifir araba degil, kullanilmis araba alacaginizi varsayiyorum. Bunun icin en mantiklisi tanidiginiz veya bildiginiz birinden almaniz. Dealers (araba galericileri) genelde tamir olmus araba satarlar. Hem de uyguladiklari fiyat piyasa fiyatina gore fazla olabilir. Bu bolgeden ayrilan ogrencilerden almaniz daha ucuza gelebilir. Bunun icin OIT-UNIX sistemindeki Five College For Sale ilanlarini kontrol edin veya otobus duraklarina birakilan ilanlara bakin. Gazete ilanlarina bakmak da baska bir alternatif. Araba almak icin en uygun zamanlar ise bahar aylari veya yaz sonudur. Cunku bu zamanlarda bolgeden ayrilan cok ogrenci olur.

Diyelim ki arabalardan hic anlamiyorsunuz, bu durumda arabayi gormeye yaninizda bilen birini goturun. Arabayi kesinlikle almadan once surun. Bunun icin yokus yukari cikisina, otobanda yuksek hizda gidisine bakin. Ivmelenmesi nasil, frenler iyi mi, bunlari kontrol edin. Bunlari yaparken arabadan gelen sesleri kontrol edin.
Burada su onemlidir, surusu hosunuza gitti mi ? Ic aksami nasil, rahat mi ? Arabayi kendinizin surmesi bu acidan onemlidir. Arabayi surerken rahat olun, kendi arabaniz gibi hissedin. Aksesuarlariyla oynayin.
Sonraki soru ise, sesi nasil geliyor ? Garip sesler geliyor mu ? Burada, arabalardan anlamam diyebilirsiniz. O zaman bilen birine gosterin. Eger siz biraz anliyorsaniz bakabilecekleriniz sunlardir:

* Surmeden once arabanin cevresinde dolasip bir gozucuyla bakin. On tamponun yanindan dogru aracin boyuna bakin, cizik varmi bunlari anlamaya calisin. Varsa arabanin kazasi olmus olabilir. On kaput ile kapilarda araliklari kontrol edin, bunlar da normal olculerde olmali. Kazasi varsa bu araliklarin boylari farkli olabilir.
* Arabanin altina bakmaya calisin, yesilimsi sivi antifriz (coolant), siyah yagi, pembe olan ise iletim aksam yaglarina aittir. Araba bir sure park halindeyse arabanin yerini degistirdiginizde bu sivilar yere dokulmuslermi kontrol edin.
* Butun kapilari acin, kaputu ve bagaj kapagini da. Isik, isitma, varsa sogutucu (AC), ses sistemini kontrol edin. Kaputu acip yine bu sivilarin kacak yapip yapmadiklarina bakin. Motor calisirken vuruntu var mi, motor kaputu acikken dinleyin.
* Tekerleklerinin hepsi ayni marka mi, bu az da olsa iyi bir bakim gostergesidir.
* Bir sure surdukten sonra egzosda benzin kokusu var mi ? Bunu anlamaya calisin. Mavi veya beyaz bir duman geliyor mu egzosan ? Eger geliyorsa bu yag yakma veya benzin karisimiyla ilgili bir sorundur. Tabii bu hava sartlarina da baglidir. Iyi havalarda egzos dumansiz olmalidir.
* Tum bunlardan sonra satan kisiden arabanin kayitlarini da isteyebilirsiniz. Bunlara da goz atmanin yarari vardir. Motor ve vites sistemiyle ilgili tamir gormusse almaktan biraz sakinin.

Eger niyetiniz ciddi ise arabanin VIN (Vehicle Identification Number)'ina bakin. Bunu saticidan isteyin. Bu numara sofor tarafinda on camin oradadir. Daha sonra arabanin gecmisini (history) www.carfax.com'dan ogrenebilirsiniz. Bu ucretli bir servistir. Bir kac kisi ortaklasa bu servisi alabilir belli bir sure kullanabilirsiniz. Burada arbanin yasal gecmisi ile ilgili bilgilere ulasabilirsiniz. Eger niyetiniz daha da ciddi ise arabayi alip bir tamirciye (mechanic) goturun. Dealerlar genelde buna izin vermeyebiliriler. $50-$60 karsiliginda size araba hakkinda olumlu veya olumsuz bazi bilgiler verebilir tamirci. Ozellikle 100,000 mil'de ve 5 yasin ustundeki araclarda bu lazimdir. Tamircinin yapabilecegi seyler, arabayi lift'e koyup yag kacaklarina bakabilir. Ayrica motor kompresyonunu kontrol edebilir.

Genelde alinmasi tavsiye olunmayan arabalar sunlardir:

* Polis arabasi, taksiler: Bunlarin fiyatlari dusuktur ve duzenli bakimlari yapilmis olurlar genelde. Fakat cok uzun sureli esas sahipleri tarafindan kullanilmadiklari icin cabuk yipranirlar.

* Wagon tipi arabalar: Genelde uzun yola cikan satis elemanlari tercih ederler, fazla milleri vardir. Aracin sahibini kisisel olarak bilmiyorsaniz pek guvenmeyin.

* Truck tipi araclar: Saticiya niye sattigini sorun..

* Uretimi biten modeller: Ancak Mercedes gibi, hala parcasi mevcutsa alin yoksa yedek parcada zorluk cekersiniz.

* Motoru rektifiye olanlar: Buyuk onarimlar araci uzun vadede etkiler. Satan kisiye sebebini sorun.

* Bazi degisiklikler yapilmis spor tipi arabalar: Sehir icinde cabuk olurler.

* Cok yeni kullanilmis arabalar: Bunlarda bir bit yenigi vardir, saticiya sebebini sorun.

* Cok dusuk milli eski araclar: Bunlarda bir yerde yatmis olan araclardir. Ayrica mil sayaclari (odometer) ayarlanmis olabilir.

* Buyuk tamir gormus araclar (wreck durumunda): Yeni gibi calisiyor da olsa, sasesi yamulmus olabilir ve bu uzun yollarda sorun cikartabilir. Ayrica satarken de size sorun cikarir.

Arabanin ortalama yasi, yillik 10,000 mil hesabiyla ortaya cikabilir. Yani 10 yasinda bir araba takriben 100,000 mil yapmis olabilir. Bu onun ortalama yasidir. Genelde uzun yol mili yapan araclar, sehir icinde cok kullanilanlara gore tercih edilmelidirler. Bu yipranan parcalar acisindan onemlidir.

Eger butun bu anlatilanlardan sonra hala icinize yatiyorsa arabayi alin. Hayirli olsun. :)

Ozgur Yavuzcetin, March 2005